Shloka 12

Vidyā–Avidyā and the Twenty-Fifth Principle

Sāṃkhya–Yoga Clarification

Devanagari script

निर्वेदादात्मसम्बोध: सम्बोधाच्छास्त्रदर्शनम्‌ । शाल्त्रार्थदर्शनाद्‌ राज॑ंस्तप एवानुपश्यति,राजन! वैराग्यसे मनुष्यको आत्मतत्त्वकी जिज्ञासा होती है। जिज्ञासासे शास्‍्त्रोंके स्वाध्यायमें मन लगता है तथा शास्त्रोंके अर्थ और भावके ज्ञानसे वह तपको ही कल्याणका साधन समझता है

Transliteration

nirvedād ātma-sambodhaḥ | sambodhāc chāstra-darśanam | śāstrārtha-darśanād rājan tapa evānupaśyati ||

Translation

ข้าแต่พระราชา! จากความคลายกำหนัดยึดติด (ไวรากยะ) ย่อมเกิดความตื่นรู้ต่ออาตมัน; จากความตื่นรู้นั้นย่อมเกิดทัศนะอันแท้จริงต่อคัมภีร์ศาสตรา. และเมื่อเข้าใจความหมายกับเจตนารมณ์ของศาสตราอย่างแจ่มชัดแล้ว ข้าแต่พระราชา เขาย่อมเห็น “ตปัส” คือการสำรวมและเพียรภายใน เป็นหนทางแห่งความเกื้อกูลและความดีงามโดยแท้.

Word by Word

निर्वेदात्from dispassion

आत्मसम्बोधःknowledge/awakening of the Self

सम्बोधात्from understanding

शास्त्रदर्शनम्study/seeing of the scriptures

शास्त्रार्थदर्शनात्from insight into the meaning of scripture

राजन्O king

तपःausterity, tapas

एवindeed, alone

अनुपश्यतिhe perceives/recognizes (as)

राजन्O king

Speaker

पराशर उवाच

Characters & Entities

Parāśara

King (Rājan)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes