Shloka 7

एष भार्गवदायादो मुनिर्मान्यो दृढव्रत: । सुराणां विप्रियकरो निमित्ते कारणात्मके,ये भृगुपुत्र मुनिवर उशना सबके लिये माननीय तथा दृढ़तापूर्वक उत्तम व्रतका पालन करनेवाले हैं। एक विशेष कारण बन जानेसे रुष्ट होकर ये देवताओंके विरोधी हो गये+-

eṣa bhārgavadāyādo munirmānyo dṛḍhavrataḥ | surāṇāṃ vipriyakaro nimitte kāraṇātmake ||

ภีษมะกล่าวว่า “ฤๅษีผู้นี้เป็นเชื้อสายภฤคุ สมควรแก่การสักการะ และมั่นคงในพรตอันแน่วแน่ ทว่าเพราะเหตุเฉพาะประการหนึ่ง—ซึ่งกลับกลายเป็นเหตุอันแท้จริง—เขาจึงกลายเป็นผู้ทำให้เหล่าเทพไม่พอพระทัย และประพฤติขัดต่อความประสงค์ของเทพทั้งหลาย”

एषःthis (man)
एषः:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
भार्गव-दायादःheir/descendant of the Bhargavas
भार्गव-दायादः:
Karta
TypeNoun
Rootदायाद
FormMasculine, Nominative, Singular
मुनिःsage
मुनिः:
Karta
TypeNoun
Rootमुनि
FormMasculine, Nominative, Singular
मान्यःvenerable, respected
मान्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootमान्य
FormMasculine, Nominative, Singular
दृढ-व्रतःone of firm vows
दृढ-व्रतः:
Karta
TypeAdjective
Rootव्रत
FormMasculine, Nominative, Singular
सुराणाम्of the gods
सुराणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसुर
FormMasculine, Genitive, Plural
विप्रिय-करःcausing displeasure (to them)
विप्रिय-करः:
Karta
TypeAdjective
Rootकर
FormMasculine, Nominative, Singular
निमित्तेin/for a cause, on an occasion
निमित्ते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनिमित्त
FormNeuter, Locative, Singular
कारण-आत्मकेhaving the nature of a (specific) reason
कारण-आत्मके:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootआत्मक
FormNeuter, Locative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
B
Bhṛgu (lineage reference)
T
the gods (surāḥ/devas)
T
the sage (Bhārgava descendant; implied Uśanā/Śukra in context)

Educational Q&A

Even a venerable, vow-observing sage can come into conflict with the gods when circumstances become causally decisive; the verse highlights how ethical and cosmic relationships may shift due to specific causes (nimitta) rather than mere character alone.

Bhīṣma introduces a Bhārgava sage—honored and firm in vows—who, because of a particular triggering cause, became displeasing to the gods and opposed to them, setting up an explanation of why that conflict arose.