Shloka 1
सांख्ययोगभेदः तथा योगबलोपदेशः
Sāṃkhya–Yoga Distinction and Instruction on Yogic Strength
ऑपन-मा_ज बछ। जज: एकोननवर्त्याधेकद्विशततमो< ध्याय: भूगुपुत्र 3उशनाका चरित्र और उन्हें शुक्र नामकी प्राप्ति युधिछिर उवाच तिछ्ठते मे सदा तात कौतूहलमिदं हृदि । तदहं श्रोतुमिच्छामि त्वत्त: कुरूपितामह,युधिष्ठिरने पूछा--तात! कुरुकुलके पितामह! मेरे हृदयमें चिरकालसे यह एक कौतूहलपूर्ण प्रश्न खड़ा है, जिसका समाधान मैं आपके मुखसे सुनना चाहता हूँ
Yudhiṣṭhira uvāca | tiṣṭhate me sadā tāta kautūhalam idaṃ hṛdi | tad ahaṃ śrotum icchāmi tvattaḥ kuru-pitāmaha ||
ยุธิษฐิระกล่าวว่า “ข้าแต่ท่านผู้เคารพยิ่ง ปริศนาอันน่าพิศวงนี้สถิตอยู่ในดวงใจข้ามาช้านาน โอ้ปิตามหะแห่งวงศ์กุรุ ข้าปรารถนาจะฟังคำคลี่คลายจากท่านเอง”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse models dharmic learning: a ruler should not suppress doubt but respectfully seek clarification from a qualified elder/teacher, treating ethical understanding as a sustained inner responsibility.
In the Śānti Parva’s instructional setting, Yudhiṣṭhira addresses Bhīṣma as the Kurus’ grandsire and asks him to resolve a long-held question, initiating the next teaching episode.