Shloka 7
Adhyāya 283: Varṇa-vṛtti, Nyāya-ārjana, and the Decline-and-Restoration of Dharma (वर्णवृत्तिः न्यायार्जनं च)
विश्वावसुर्विश्वसेनो गन्धर्वाप्सरसस्तथा । देवता, दानव, गन्धर्व, पिशाच, नाग, राक्षस, हाहा और हूहू नामक गन्धर्व, तुम्बुरु, नारद, विश्वावसु, विश्वसेन तथा दूसरे-दूसरे गन्धर्व और अप्सराएँ वहाँ उपस्थित थीं ।।
viśvāvāsur viśvaseno gandharvāpsarasas tathā | devatā dānavā gandharvā piśācā nāgā rākṣasā hāhā hūhū nāmakau gandharvau tumburur nāradaḥ viśvāvāsuḥ viśvasenaś ca anye'pi gandharvā apsarasaś ca tatra samupasthitāḥ || 63 || ādityā vasavo rudrāḥ sādhyāḥ saha marudgaṇaiḥ |
ไวศัมปายนะกล่าวว่า—ณ ที่นั้นมีวิศวาวสุและวิศวเสนะ พร้อมหมู่คณะคันธรรพและอัปสราอยู่พร้อมหน้า ทั้งเหล่าเทวะและทานวะ คันธรรพ ปีศาจ นาค และรากษสก็อยู่ ณ ที่นั้นด้วย อีกทั้งคันธรรพนามหาหาและหูหู ตุมพุรุ และนารทก็มา รวมแล้วคันธรรพและอัปสราอื่น ๆ อีกมากมายได้ชุมนุมกัน ณ สถานที่นั้น เช่นเดียวกัน เหล่าอาทิตยะ วสุ รุทร และสาธยะ พร้อมด้วยหมู่มารุต ก็ปรากฏอยู่ ณ ที่นั้น
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores that discussions of dharma and right governance in the Śānti Parva are not merely human concerns but are witnessed and endorsed within a wider cosmic order, where many classes of beings—gods, sages, and celestial musicians—are present as observers.
Vaiśampāyana lists the many celestial and supernatural beings assembled at the scene, naming prominent Gandharvas and deities (Ādityas, Vasus, Rudras, Sādhyas, and Maruts), indicating a grand gathering where important instruction or discourse is taking place.