Shloka 16
Adhyāya 283: Varṇa-vṛtti, Nyāya-ārjana, and the Decline-and-Restoration of Dharma (वर्णवृत्तिः न्यायार्जनं च)
एकमन्त्रास्तु ते सर्वे येनेशो न निमन्त्रित: । ऐसा कहकर महायोगी दधीचिने जब ध्यान लगाकर देखा
ekamantrāstu te sarve yenēśo na nimantritaḥ |
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “เทพทั้งปวงล้วนมีมติเป็นหนึ่งเดียว; ด้วยเหตุนั้นเอง อีศะ—มหेशวร—จึงมิได้ถูกนิมนต์มาที่นี่” ครั้นกล่าวดังนี้แล้ว มหาฤๅษีโยคีทธีจิก็เข้าสมาธิ และได้เห็นพระศังกระพร้อมด้วยพระเทวีปารวตีผู้เป็นมงคลและประทานพร อีกทั้งเห็นมหาตมะนารทอยู่ใกล้เคียง จึงบังเกิดความอิ่มเอมยิ่งนัก ทธีจีผู้รู้โยคะจึงแน่ใจว่าเหล่าเทพได้ตกลงเป็นเอกฉันท์ จึงมิได้นิมนต์มหेशวรมายังพิธี ครั้นตระหนักดังนั้น เขาจึงถอยออกจากที่นั้น ห่างจากศาลายัญญะ แล้วประกาศว่า “ท่านผู้ประพฤติดีทั้งหลาย! ผู้ใดบูชาผู้ไม่ควรบูชา และละเลยไม่บูชามหาบุรุษผู้ควรบูชา ผู้นั้นย่อมมีส่วนในบาปเสมอด้วยการฆ่ามนุษย์อยู่เสมอ”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
One must discern worthiness in honoring: worshiping the unworthy and neglecting the truly worthy is presented as a grave ethical failure, likened to the sin of human-killing. Proper reverence is part of dharma.
Dadhīci meditates and gains a divine vision of Śiva with Pārvatī and also Nārada. From this he concludes the gods are acting in concert and have deliberately not invited Śiva. He then steps away from the sacrificial area and publicly warns about the serious sin of misdirected or withheld honor.