Shloka 54
श्रेयो-धर्मकर्मविचारः
Inquiry into Śreyas, Dharma, and Karma
स यावदेवास्ति सशेषभुक् ते प्रजाश्न देव्या च तथैव शुक्ले । तावत् तदज्लेषु विशुद्धभाव: संयम्य पज्चेन्द्रियरूपमेतत्,“विशुद्धभावसे सम्पन्न सिद्ध पुरुष जबतक पंचेन्द्रियरूप इस करणसमुदायका संयम करके शेष प्रारब्ध कर्मका उपभोग करता है, तबतक उसके शरीरमें समस्त प्रजागणोंका अर्थात् इन्द्रियोंक देवताओंका तथा अपरा और परा विद्याका निवास रहता है
sa yāvad evāsti saśeṣabhuk te prajāśna devyā ca tathaiva śukle | tāvat tad-ajñeṣu viśuddhabhāvaḥ saṁyamya pañcendriyarūpam etat ||
ภีษมะกล่าวว่า— ตราบใดที่สิทธบุรุษผู้มีภาวะอันบริสุทธิ์ยังเสวยผลกรรมที่เหลืออยู่ เขาย่อมสำรวมหมู่เครื่องมือภายในอันเป็นรูปแห่งอินทรีย์ทั้งห้า. ในกาลนั้น ภายในกายของเขามีเทพผู้เป็นอธิษฐานแห่งอินทรีย์ทั้งหลาย และพลังแห่งวิทยาทั้งอปราและปรา สถิตอยู่ จนกว่ากรรมที่เหลือจะสิ้นไป.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even a purified, perfected person may continue in a body due to residual (prārabdha) karma; during this period, liberation is safeguarded by strict restraint of the five-sense apparatus, while the powers of knowledge (lower and higher) remain present and operative without bondage.
In Bhishma’s instruction in the Shanti Parva, he describes the condition of a siddha/viśuddhabhāva person: though still living and undergoing the remainder of past karma, he keeps the senses under control; the presiding deities of the senses and the capacities of knowledge are said to reside in his embodied state until that remainder is spent.