Shloka 7
पुत्र बवाच एवमभ्याहते लोके सर्वतः परिवारिते । अमोघासु पतन्तीषु कि धीर इव भाषसे,पुत्रने पूछा--पिताजी! यह लोक तो किसीके द्वारा अत्यन्त ताड़ित और सब ओरसे घिरा हुआ जान पड़ता है। यहाँ ये अमोघ वस्तुएँ निरन्तर हमलोगोंपर टूटी पड़ती हैं। ऐसी दशामें आप धीर पुरुषके समान कैसे बातचीत कर रहे हैं?
putra uvāca—evam abhyāhate loke sarvataḥ parivārite | amoghāsu patantīṣu kiṁ dhīra iva bhāṣase ||
บุตรถามว่า “บิดาเอ๋ย โลกนี้ดูประหนึ่งถูกกระหน่ำอย่างหนักและถูกล้อมไว้ทุกทิศทุกทาง ที่นี่พลังอันไม่เคยพลาดยังตกกระทบเราไม่ขาดสาย แล้วเหตุใดท่านจึงกล่าววาจาเสมือนเป็นผู้มั่นคงสงบเยือกเย็น?”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse frames a moral-psychological problem: when the world is inevitably afflicted and pressures keep descending, how can a wise person remain dhīra—steady and composed? It sets up the teaching that true firmness is not denial of suffering but a disciplined response grounded in understanding of life’s inevitabilities.
A son questions his father’s calm speech. Observing that the world is battered and surrounded by unavoidable hardships, he asks how the father can still speak like a self-possessed, courageous man—prompting an ensuing instruction on endurance, wisdom, and right conduct amid adversity.