Shloka 8
नारद-समङ्ग-संवादः — The Nārada–Samaṅga Dialogue on Fearlessness and Equanimity
किंचिदेव ममत्वेन यदा भवति कल्पितम् । तदेव परितापाय नाशे सम्पद्यते पुन:
kiñcideva mamatvena yadā bhavati kalpitam | tadeva paritāpāya nāśe sampadyate punaḥ ||
ภีษมะกล่าวว่า— เมื่อแม้สิ่งเล็กน้อยถูกยึดด้วยความเป็นเจ้าของแล้วก่อภาพว่า ‘ของเรา’ สิ่งนั้นเองย่อมกลายเป็นเหตุแห่งความร้อนรุ่ม และท้ายที่สุดก็ลงเอยด้วยความสูญเสียและความพินาศอีกครั้ง.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even a small sense of ownership (mamatva) creates attachment; that attachment inevitably ripens into distress and culminates in loss. The ethical lesson is to reduce possessiveness and cultivate detachment to avoid suffering.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma and inner discipline, Bhishma is advising (to Yudhishthira in this broader context) about the psychological roots of sorrow—how mentally construing things as ‘mine’ leads to pain and eventual ruin.