Shloka 11
इन्द्रेण वृत्रवधः, ब्रह्महत्याया अनुगमनम्, तथा च विभाजन-निवासविधानम्
Indra’s defeat of Vṛtra; pursuit by Brahmahatyā; allocation of her abodes
उत्थानेन जयेत् तन्द्रीं वितर्क निश्चयाज्जयेत् । मौनेन बहुभाष्यं च शौर्येण च भयं त्यजेत्,आलस्यको उद्योगसे और विपरीत तर्कको शास्त्रके प्रति दृढ़ विश्वाससे जीते, मौनावलम्बनद्वारा बहुत बोलनेकी आदतको और शूरवीरताके द्वारा भयको त्याग दे
utthānena jayettandrīṁ vitarka-niścayāj jayeta | maunena bahubhāṣyaṁ ca śauryeṇa ca bhayaṁ tyajet ||
ภีษมะกล่าวว่า—ด้วยการลุกขึ้นและเพียรพยายาม พึงชนะความง่วงเหงาและความเกียจคร้าน ด้วยความวินิจฉัยมั่นคงและความเชื่อมั่นแน่วแน่ พึงชนะเหตุผลอันย้อนแย้งและความลังเล ด้วยการถือมุนีภาวะ (ความสงัดวาจา) พึงระงับนิสัยพูดมาก และด้วยความกล้าหาญ พึงละความหวาดกลัว
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Cultivate inner mastery through practical disciplines: counter sloth with energetic effort, counter doubt and perverse argument with firm discernment and conviction, curb verbosity through silence, and remove fear through courage.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and right conduct. This verse is part of his ethical counsel, listing concrete methods to overcome common inner obstacles that hinder righteous living.