Shloka 26
Adhyāya 270 — Yudhiṣṭhira’s inquiry on saṃnyāsa; Bhīṣma on calculable time, tamas, and karma
Vṛtra–Uśanā exemplum begins
भक्ताय नाहमिच्छामि भवेदेष तु धार्मिक: । धर्मेडस्य रमतां बुद्धिर्धर्म चैवोपजीवतु । धर्मप्रधानो भवतु ममैषो<नुग्रहो मतः,कुण्डधार बोला--धनदाता देव! मैं ब्राह्मणके लिये धनकी याचना नहीं करता हूँ। मेरी इच्छा है कि मेरे इस भक्तपर किसी और प्रकारका ही अनुग्रह किया जाय। मैं अपने इस भक्तको रत्नोंसे भरी हुई पृथ्वी अथवा रत्नोंका विशाल भण्डार नहीं देना चाहता। मेरी तो यह इच्छा है कि यह धर्मात्मा हो। इसकी बुद्धि धर्ममें लगी रहे तथा यह धर्मसे ही जीवन- निर्वाह करे। इसके जीवनमें धर्मकी ही प्रधानता रहे। इसीको मैं इसके लिये महान् अनुग्रह मानता हूँ
bhaktāya nāham icchāmi bhaved eṣa tu dhārmikaḥ | dharme 'sya ramatāṃ buddhir dharmaṃ caivopajīvatu | dharmapradhāno bhavatu mamaiṣo 'nugraho mataḥ ||
คุณฑธารกล่าวว่า “ข้ามิได้ปรารถนาทรัพย์เพื่อภักตะของข้า ขอให้เขาเป็นผู้ตั้งมั่นในธรรม ให้ปัญญาของเขารื่นรมย์ในธรรม และให้เขาดำรงชีพด้วยธรรมเท่านั้น ขอให้ธรรมเป็นใหญ่ในชีวิตของเขา—นี่แล ตามความเห็นของข้า คือพระกรุณาอันยิ่งใหญ่ที่สุดที่จะประทานแก่เขา”
कुण्डधार उवाच
Educational Q&A
The highest blessing is not material wealth but a life rooted in dharma: a mind that delights in righteousness and a livelihood sustained by ethical conduct.
Kuṇḍadhāra, speaking in a boon-giving context, refuses to ask for riches for his devotee and instead requests a moral-spiritual boon: that the devotee become steadfastly dharmic and live with dharma as the foremost priority.