Shloka 28
तृष्णाक्षय-उपदेशः
Instruction on the Cessation of Craving
द्वाराणि यस्य सर्वाणि सुगुप्तानि मनीषिण: । उपस्थमुदरं बाहू वाक् चतुर्थी स वै द्विज:,जिस मनीषी पुरुषके उपस्थ, उदर, हाथ-पैर और वाणी--ये सभी द्वार पूर्णतः रक्षित हैं, वही वास्तवमें ब्राह्मण है
dvārāṇi yasya sarvāṇi sugoptāni manīṣiṇaḥ | upastham udaraṃ bāhū vāk caturthī sa vai dvijaḥ ||
กบิลกล่าวว่า ผู้มีปัญญาผู้ใดรักษา “ประตู” ทั้งปวงไว้มั่นคง—กาม, ความอยากแห่งท้อง, แขน (คืออำนาจการกระทำและการฉวย), และประตูที่สี่คือวาจา—ผู้นั้นแลจึงเป็น ‘ทวิชะ’ โดยแท้
कपिल उवाच
Educational Q&A
Brahminhood is defined by disciplined restraint: guarding desire (sex), appetite (food), the power of action (arms), and speech. Ethical identity is grounded in self-mastery rather than mere birth or ritual.
In the Śānti Parva’s instruction on dharma and liberation-oriented conduct, Kapila delivers a didactic statement redefining the ‘dvija’ as the person who protects key ‘gates’ of behavior through vigilance and wisdom.