Shloka 25
कालनियमः शोकशमनं च
Kāla as Regulator; Pacification of Grief
यज्ञाय सृष्टानि धनानि धात्रा यज्ञाय सृष्ट: पुरुषो रक्षिता च । तस्मात् सर्व यज्ञ एवोपयोज्यं धनं न कामाय हित॑ प्रशस्तम्
yajñāya sṛṣṭāni dhanāni dhātrā yajñāya sṛṣṭaḥ puruṣo rakṣitā ca | tasmāt sarvaṁ yajña evopayojyaṁ dhanaṁ na kāmāya hitaṁ praśastam ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า—ผู้สร้างได้บังเกิดทรัพย์ขึ้นเพื่อยัญ และเพื่อยัญนั้นเองได้บังเกิดมนุษย์ให้เป็นผู้พิทักษ์ทรัพย์. เพราะฉะนั้นทรัพย์ทั้งปวงพึงนำไปใช้ในยัญและกิจอันศักดิ์สิทธิ์; การใช้ทรัพย์เพื่อความกำหนัดเพลิดเพลินล้วน ๆ มิใช่ประโยชน์และมิใช่สิ่งน่าสรรเสริญ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Wealth is presented as divinely intended for yajña—i.e., sacred duty, offering, and welfare-oriented action—rather than for private indulgence; ethical use of resources is measured by dharmic purpose, not by pleasure.
In the didactic discourse of the Śānti Parva, Vaiśampāyana reports a teaching that frames human life as stewardship: the Creator makes wealth and appoints humans as its protectors so that it may be directed toward sacrificial and righteous works.