Shloka 15
Daṇḍa, Ahiṃsā, and Proportional Kingship: The Dyumatsena–Satyavān Dialogue (दण्ड-अहिंसा-विवेकः)
कामादन्येच्छया चान्ये कारणैरपरैस्तथा । असन्तो<पि वृथाचारं भजन्ते बहवो5परे,क्योंकि उस समय कुछ लोग स्वार्थवश, दूसरे लोग दूसरोंकी इच्छासे तथा अन्य मनुष्य अन्यान्य कारणोंसे धर्माचरण करते हैं और बहुत-से असाधु पुरुष भी व्यर्थ धर्मांचरणका ढोंग फैला लेते हैं
kāmād anyecchayā cānye kāraṇair aparais tathā | asanto 'pi vṛthācāraṃ bhajante bahavo 'pare ||
บางคนประพฤติธรรมด้วยแรงปรารถนา บางคนทำเพื่อสนองความประสงค์ของผู้อื่น และบางคนทำด้วยเหตุอื่นนานาประการ แม้ผู้ที่มิได้เป็นคนดีแท้ก็มีมากที่ยึดถือความประพฤติอันว่างเปล่าเพื่อโอ้อวด แผ่เพียงภาพลักษณ์แห่งธรรมโดยไร้แก่นสาร
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Dharma is often pursued for mixed motives—desire, social pressure, or other causes—and therefore outward observance alone is unreliable; true righteousness depends on inner virtue and sincere intent, not mere display.
In the Śānti Parva’s reflective dialogue, Yudhiṣṭhira raises a moral concern: he observes that many people perform ‘dharma’ for self-serving or external reasons, and that even unvirtuous persons can imitate religious conduct, creating confusion about what genuine dharma looks like.