Shloka 24
कामबन्धन-निवृत्ति तथा शान्तिलक्षण-उपदेशः | Release from Desire-Bondage and the Marks of Peace
कुम्भधान्यैरुञ्छशिलै: कापोतीं चास्थितास्तथा । यस्मिंश्वैते वसन्त्यहस्तिद् राष्ट्रमभिवर्धते,कुंडेभर अनाजका संग्रह करके अथवा उज्छशिल (अनाजके एक-एक दाने बीनने अथवा उस अनाजकी बाली बीनने) के द्वारा अन्नका संग्रह करके “कापोती-वृत्ति” का आश्रय लेनेवाले पूजनीय ब्राह्मण जिस देशमें निवास करते हैं, उस राष्ट्रकी वृद्धि होती है
kumbhadhānyair uñchaśilaiḥ kāpotīṁ cāsthitās tathā | yasmiṁś caite vasanty ahastid rāṣṭram abhivardhate ||
ในแผ่นดินใดมีพราหมณ์ผู้ควรบูชาพำนักอยู่ ผู้ยังชีพด้วยการเก็บธัญญาหารทีละน้อยในหม้อ การเก็บรวงหรือเมล็ดที่ตกหล่นหลังการเก็บเกี่ยว (อุญฉ-ศิละ) และการดำรง ‘กาปโอตี-วฤตติ’ อันดุจชีวิตนกพิราบ—อาณาจักรนั้นย่อมปราศจากการกดขี่และเจริญรุ่งเรืองอย่างมั่นคง
व्यास उवाच
Educational Q&A
A kingdom prospers when it shelters and honors self-restrained brāhmaṇas who live by harmless, minimal means (gleaning and day-to-day subsistence). Their austerity and non-burdensome presence strengthen the moral order that supports political well-being.
Vyāsa describes a sign of a well-ordered realm: the residence of revered brāhmaṇas practicing uñcha-śila and kāpotī-vṛtti. Their way of life implies a society where virtue is protected and coercion is absent, leading to the state’s growth.