Shloka 9
Ātma-saṃyama-dharma: One-pointedness of Mind and Senses (शुक–व्यास संवादः)
निःस्तुतिर्निर्नमस्कार: परित्यज्य शुभाशुभे | अरण्ये विचरैकाकी येन केनचिदाशित:,शुकदेव! तुम भी स्तुति और नमस्कारसे अलग रहकर शुभाशुभ कर्मोंका परित्याग करके जो कुछ फल-मूल मिल जाय, उसीसे भूख मिटाते हुए वनमें अकेले विचरते रहो
niḥstutir nirnamaskāraḥ parityajya śubhāśubhe | araṇye vicarāikākī yena kenacid āśitaḥ || śukadeva, tvam api stuti-namaskārābhyāṃ pṛthak sthitvā śubhāśubha-karmāṇi parityajya yat kiñcid phala-mūlaṃ labhyeta tenaiva kṣudhāṃ nivārya vane ekākī vicarā ||
วยาสะกล่าวว่า—“โอ้ศุกเทวะ จงเป็นผู้ไม่ใฝ่คำสรรเสริญ และวางเสียทั้งการคำนับรับคำนับ ละความยึดติดทั้ง ‘ดี’ และ ‘ชั่ว’ แล้วเที่ยวไปในป่าแต่ผู้เดียว ยังชีพด้วยสิ่งที่บังเอิญได้มา—ผลไม้หรือรากไม้—กินเท่าที่ได้มาเท่านั้น”
व्यास उवाच
Educational Q&A
To cultivate radical detachment: do not live for social approval (praise, honor, ritual courtesies) and do not cling even to the polarity of merit and demerit as identity-making goals. Instead, adopt a simple, solitary life sustained by whatever comes, emphasizing inner freedom over external validation.
Vyāsa instructs Śukadeva in the discipline of renunciation. The counsel frames an ascetic ideal: leaving behind social transactions of respect and the moral bookkeeping of ‘good vs. bad’ as attachments, Śukadeva is urged to wander alone in the forest, living on naturally available food such as fruits and roots.