Shloka 30
Ātma-saṃyama-dharma: One-pointedness of Mind and Senses (शुक–व्यास संवादः)
धर्मलब्धर्युतो दारैरग्नीनुत्पाद्य यत्नत: । द्वितीयमायुषो भागं गृहमेधी भवेद् व्रती,धर्मतः पत्नीका पाणिग्रहण करके उसके साथ यत्नपूर्वक अग्निकी स्थापना करे और आयुके द्वितीय भाग अर्थात् पचास वर्षकी अवस्थातक उत्तम व्रतका पालन करते हुए गृहस्थ बना रहे
dharmalabdhairyuto dārair agnīn utpādya yatnataḥ | dvitīyam āyuṣo bhāgaṁ gṛhamedhī bhaved vratī ||
เมื่อได้ภรรยาด้วยทางอันชอบธรรมแล้ว พึงร่วมกับนางตั้งไฟศักดิ์สิทธิ์ประจำเรือนด้วยความเพียรพยายาม จากนั้นจงรักษาพรตอันประเสริฐ ดำรงตนเป็นคฤหัสถ์ผู้มีวินัยตลอดช่วงที่สองแห่งชีวิต—ราวถึงอายุห้าสิบปี—ดำเนินกิจเรือนให้เป็นไปตามธรรม
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse teaches āśrama-dharma: after a righteous marriage, one should establish the sacred fires and live the disciplined householder life, observing vows and duties, for the middle portion of one’s lifespan.
In Śānti Parva’s instruction on dharma, Vyāsa outlines the proper conduct of the gṛhastha stage—marriage according to dharma, installation of household fires, and sustained observance of vows up to the midpoint of life.