Shloka 10
अध्यात्म-तत्त्व-निर्णयः
Adhyātma Taxonomy: Elements, Faculties, and Guṇas
शब्द: स्पर्शस्तथा रूप॑ रसो गन्धश्न॒ पञचम: । इन्द्रियार्थान् पृथग् विद्यादिन्द्रियेभ्यस्तु नित्यदा
śabdaḥ sparśas tathā rūpaṃ raso gandhaś ca pañcamaḥ | indriyārthān pṛthag vidyād indriyebhyas tu nityadā ||
เสียง สัมผัส รูป รส และกลิ่นเป็นประการที่ห้า—สิ่งเหล่านี้คืออารมณ์ของอินทรีย์ พึงรู้เสมอว่าอารมณ์ของอินทรีย์นั้นแยกต่างหากจากอินทรีย์เอง
व्यास उवाच
Educational Q&A
To cultivate discernment by recognizing that the five sense-objects (sound, touch, form, taste, smell) are separate from the senses that perceive them; this supports detachment and ethical self-mastery.
In the didactic discourse of the Śānti Parva, Vyāsa instructs on philosophical analysis of perception, enumerating the five sense-objects and urging constant discrimination between the senses and their objects.