Vānaprastha-vṛtti and the Transition toward the Fourth Āśrama (वानप्रस्थवृत्तिः चतुर्थाश्रमोपक्रमश्च)
निर्मुच्यमान: सूक्ष्मत्वाद् रूपाणीमानि पश्यत: । शैशिरस्तु यथा धूम: सूक्ष्म: संश्रयते नभ:,साधक जब स्थूल देहके अभिमानसे मुक्त होकर ध्यानमें स्थित होता है, उस समय सूक्ष्मदृष्टिसे युक्त होनेके कारण उसे कुछ इस तरहके रूप (चिह्न) दिखायी पड़ते हैं। प्रारम्भमें पृथ्वीकी धारणा करते समय मालूम होता है कि शिशिरकालीन कुहरेके समान कोई सूक्ष्म वस्तु सम्पूर्ण आकाशको आच्छादित कर रही है
nirmucyamānaḥ sūkṣmatvād rūpāṇīmāni paśyataḥ | śaiśirastu yathā dhūmaḥ sūkṣmaḥ saṃśrayate nabhaḥ ||
เมื่อผู้ปฏิบัติกำลังหลุดพ้นจากความยึดมั่นในกายหยาบและตั้งมั่นอยู่ในสมาธิ ด้วยความที่ทัศนะของเขากลายเป็นละเอียด จึงปรากฏนิมิตและรูปบางประการแก่เขา ในเบื้องต้น เมื่อทำธารณาแห่งปฐวี จะรู้สึกราวกับมีม่านอันละเอียดดุจหมอกฤดูหนาวหรือควัน แผ่คลุมทั่วท้องฟ้าและแนบติดอยู่กับฟ้านั้น
व्यास उवाच