Shloka 86
Gṛhastha-vṛtti and Niyama: Models of Householder Livelihood and Discipline (गृहस्थवृत्ति-नियमाः)
Devanagari script
कामक्रोधौ वशे कृत्वा निनीषेद् ब्रह्मण: पदम् । इस प्रकार पाप धुल जानेपर बुद्धिमान् ब्राह्मण स्वल्पाहार करते हुए इन्द्रियोंको जीते और काम तथा क्रोधको अधीन करके ब्रह्मपदको प्राप्त करनेकी इच्छा करे
Transliteration
kāmakrodhau vaśe kṛtvā ninīṣed brahmaṇaḥ padam |
Translation
เมื่อทำให้กามและโทสะอยู่ในอำนาจแล้ว พึงมุ่งหมายจะเข้าถึงพรหมบท ดังนี้ ครั้นบาปถูกชำระแล้ว พราหมณ์ผู้มีปัญญา—ดำรงตนด้วยอาหารเพียงน้อย—พึงชนะอินทรีย์ทั้งหลาย และเมื่อข่มกามกับโทสะได้แล้ว จงตั้งจิตมุ่งสู่พรหมภาวะอันสูงสุด
Word by Word
कामक्रोधौdesire and anger
कामक्रोधौ:
Karma
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक), क्रोध (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Dual
वशेunder control/in subjection
वशे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवश (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative, Singular
कृत्वाhaving made (having brought)
कृत्वा:
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral here)
निनीषेत्should wish to lead/should desire to attain
निनीषेत्:
TypeVerb
Rootनी (धातु) with desiderative stem निनीष-
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
ब्रह्मणःof Brahman
ब्रह्मणः:
Sambandha
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Genitive, Singular
पदम्state/position (goal)
पदम्:
Karma
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
Speaker
व्यास उवाच
Characters & Entities
V
VyāsaB
Brahman (brahmaṇaḥ padam)B
brāhmaṇaVerse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes