Previous Verse
Next Verse

Shloka 49

योग–सांख्यसमन्वयः, रथोपमा, व्यक्त–अव्यक्तविवेकः

Yoga–Sāṃkhya Synthesis, Chariot Allegory, and the Vyakta–Avyakta Distinction

साहमेवंगुणेष्वेव दानवेष्ववसं पुरा । प्रजासर्गमुपादाय नैकं युगविपर्ययम्‌,इस प्रकार उत्तम गुणोंवाले दानवोंके पास सृष्टिकालसे लेकर अबतक मैं अनेक युगोंसे रहती आयी हूँ

sāham evaṁ-guṇeṣv eva dānaveṣv avasaṁ purā | prajā-sargam upādāya naikaṁ yuga-viparyayam ||

ครั้งหนึ่งข้าเคยอยู่ท่ามกลางเหล่าทานวะผู้มีคุณธรรมเช่นนั้น ตั้งแต่ปฐมกาลแห่งการสร้างสรรค์ ข้าก็ยังคงอยู่ที่นั่นผ่านความผันแปรของยุคสมัยนับไม่ถ้วน

साshe / I (fem.)
सा:
Karta
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormCommon, Nominative, Singular
एवंthus, in this manner
एवं:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootएवम्
गुणेषुin/among qualities
गुणेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootगुण (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative, Plural
एवindeed, just
एव:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootएव
दानवेषुamong the Danavas (demons)
दानवेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative, Plural
अवसम्I dwelt, lived
अवसम्:
Karta
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
FormImperfect (Laṅ), 1st, Singular
पुराformerly, in the past
पुरा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपुरा
प्रजासर्गम्the creation of creatures
प्रजासर्गम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रजा + सर्ग (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
उपादायhaving taken up, having undertaken
उपादाय:
Karana
TypeVerb
Rootउप-आ-दा (धातु)
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
not
:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Root
एकम्one (single)
एकम्:
Karma
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
युगविपर्ययम्a reversal/turning of an age (yuga-cycle change)
युगविपर्ययम्:
Karma
TypeNoun
Rootयुग + विपर्यय (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular

शक्र उवाच

Ś
Śakra (Indra)
D
Dānavas
P
Prajāsarga (creation of beings)
Y
Yuga (ages)