Shloka 8
Brāhmaṇa-kṛtya, Āśrama-niyama, and Dāna-prasaṃsā
Duties of the Brāhmaṇa, āśrama discipline, and praise of giving
एक: शास्ता न द्वितीयो<5स्ति शास्ता गर्भ शयानं पुरुषं शास्ति शास्ता । तेनानुयुक्त: प्रवणादिवोदकं यथा नियुक्तोडस्मि तथा वहामि
bhīṣma uvāca | ekaḥ śāstā na dvitīyo 'sti śāstā garbhaśayānaṁ puruṣaṁ śāsti śāstā | tenānuyuktaḥ pravaṇādivodakaṁ yathā niyukto 'smi tathā vahāmi ||
ผู้ปกครองมีเพียงหนึ่งเดียว—ไม่มีผู้ปกครองที่สอง องค์ผู้บัญชานั้นเองทรงกำกับแม้ผู้ที่นอนอยู่ในครรภ์ ด้วยการแต่งตั้งของพระองค์ สัตว์ย่อมดำเนินไปตามทิศที่พระองค์ทรงประสงค์ ดุจสายน้ำไหลลงสู่ที่ต่ำ ฉันก็เช่นกัน แบกภาระตามที่พระองค์ทรงกำหนดไว้แก่ฉัน
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches that a single supreme Governor (Īśvara) directs all beings, even from the womb; individual actions unfold according to that higher ordination, like water naturally flowing down a slope.
In the Shanti Parva’s instruction to Yudhishthira, Bhishma explains the principle of divine governance and how beings—including himself—carry out their roles as assigned, emphasizing humility and acceptance of one’s appointed duty.