Shloka 21
भूमिरेव मनुष्येषु धारिणी भूतभाविनी । सा ते पादं तितिक्षेत समर्था हीति मे मति:,मेरी यह धारणा है कि मनुष्यलोकमें सम्पूर्ण भूतोंको उत्पन्न करनेवाली यह पृथ्वी ही सबको धारण करती है। वह तुम्हारे पैरका भार सह सकेगी; क्योंकि वह सामर्थ्यशालिनी है
bhūmir eva manuṣyeṣu dhāriṇī bhūta-bhāvinī | sā te pādaṃ titikṣeta samarthā hīti me matiḥ ||
เรามีความเห็นว่า ในโลกมนุษย์นี้ แผ่นดินเท่านั้นเป็นผู้ให้กำเนิดสรรพสัตว์และเป็นผู้รองรับทุกสิ่ง นางย่อมสามารถทนรับน้ำหนักแห่งบาทของเจ้าได้ เพราะนางมีกำลังพร้อม
शक्र उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the Earth as the archetype of endurance and universal support: she bears all beings and can withstand even heavy burdens. Ethically, it points to the virtue of titikṣā (forbearance) and the ideal of sustaining others without resentment.
Śakra (Indra) reassures the listener that the Earth—described as the bearer and originator of beings—is strong enough to tolerate the pressure of a footstep. The statement functions as a reflective, instructive remark emphasizing Earth’s capacity and the model of patient endurance.