Shloka 14
श्रीशक्रसंवादः — The Dialogue of Śrī
Lakṣmī) and Śakra (Indra
(अदत्त्वा योउतिथिभ्योऊचन्न न भुडुक्ते सोडतिथिप्रिय: । अदत्त्वान्न दैवतेभ्यो यो न भुडुक्ते स दैवतम् ।।
bhīṣma uvāca |
adattvā yo ’tithibhyo ’śnan na bhuṅkte so ’tithipriyaḥ |
adattvānnaṃ daivatebhyo yo na bhuṅkte sa daivatam ||
abhuktavatsu nāśnānḥ satataṃ yastu vai dvijaḥ |
abhojanena tenāsya jitaḥ svargo bhavaty uta ||
ภีษมะกล่าวว่า “ผู้ใดไม่รับประทานก่อนให้ภัตตาหารแก่แขกผู้มาเยือน ผู้นั้นชื่อว่าเป็นที่รักของแขก; และผู้ใดไม่บริโภคก่อนถวายภัตตาหารแด่เทพทั้งหลาย ผู้นั้นเป็นผู้ภักดีต่อเทพ. ส่วนพราหมณ์ผู้เกิดสองครั้งผู้ใด เมื่อบ่าวไพร่ ผู้พึ่งพิง และแขกยังมิได้กิน ก็อดกลั้นไม่กินอยู่เสมอ ด้วยบุญแห่งการงดเว้นอาหารนั้น เขาย่อมบรรลุสวรรค์”
भीष्य उवाच
Educational Q&A
One should not eat selfishly: first feed guests and dependents, and offer to the gods; such disciplined hospitality and reverence constitute dharma and generate great merit leading to heaven.
In Shanti Parva’s instruction on righteous conduct, Bhishma teaches Yudhishthira ethical household discipline—prioritizing guests, dependents, and divine offerings before one’s own meal.