Shloka 8
जनकस्य मोक्षमार्गप्रश्नः तथा पञ्चशिखोपदेश-प्रस्तावः | Janaka’s Path to Liberation: Prelude to Pañcaśikha’s Instruction
अव्यक्तनाभं व्यक्तारं विकारपरिमण्डलम् । क्षेत्रज्ञाधिष्ठितं चक्र स्निग्धाक्षं वर्तते ध्रुवम्,यह जन्म-मरणका प्रवाहरूप संसार चक्रके समान घूम रहा है। अव्यक्त उसकी नाभि है। व्यक्त (देह और इन्द्रिय आदि) उसके अरे हैं। सुख-दुःख, इच्छा आदि विकार इसकी नेमि हैं। आसक्ति धुरा है। यह चक्र निश्चितरूपसे घूमता रहता है। क्षेत्रज्ञ (जीवात्मा) इस चक्रपर चालक बनकर बैठा हुआ है
Bhīṣma uvāca: avyaktanābhaṃ vyaktāraṃ vikāraparimaṇḍalam | kṣetrajñādhiṣṭhitaṃ cakraṃ snigdhākṣaṃ vartate dhruvam ||
ภีษมะกล่าวว่า—กงล้อแห่งภพชาติหมุนไปไม่หยุดและแน่นอน นาภีของมันคืออวิยักตะ (สิ่งไม่ปรากฏ) ซี่ล้อคือรูปปรากฏ—กายและอินทรีย์ ขอบล้อคือความแปรปรวน เช่น สุข ทุกข์ ความใคร่ และอื่น ๆ แกนล้อคือความยึดติด และบนกงล้อนั้นมีผู้รู้แห่งทุ่ง (กษेत्रชญะ—ชีวาตมัน) นั่งเป็นสารถี ดังนี้กระแสเกิด-ตายจึงเวียนวนอยู่
भीष्म उवाच