Shloka 10
जनकस्य मोक्षमार्गप्रश्नः तथा पञ्चशिखोपदेश-प्रस्तावः | Janaka’s Path to Liberation: Prelude to Pañcaśikha’s Instruction
कर्म तत् कुरुते तर्षादहंकारपरिग्रहात् । कार्यकारणसंयोगे स हेतुरुपपादित:,जीव अहंकारके अधीन होकर तृष्णाके कारण कर्म करता है और वह कर्म आगामी कार्य-कारण-संयोगमें हेतु बन जाता है
karma tat kurute tarṣād ahaṅkāra-parigrahāt | kārya-kāraṇa-saṃyoge sa hetur upapāditaḥ ||
ภีษมะกล่าวว่า—สัตว์ผู้มีชีวิต เมื่อถูกตัณหาเร่งเร้าและอยู่ใต้อำนาจอหังการ (ความยึดว่า ‘เรา’) ย่อมกระทำกรรม และกรรมนั้นเอง ในสายสัมพันธ์แห่งเหตุและผล ย่อมถูกสถาปนาเป็นเหตุถัดไป ผูกผู้กระทำไว้กับผลที่จะตามมา
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Actions arise from craving and ego-identification, and those actions themselves become causes that generate further effects—thus sustaining the cycle of karmic causality and bondage.
In Bhishma’s instruction during the Shanti Parva, he explains to the listener how the jīva, dominated by ahaṅkāra and desire, acts—and how such action becomes a causal link in the ongoing chain of future consequences.