Shloka 93
Bṛhaspati’s Counsel on Contentment
Santoṣa), Restraint, and Adroha (Non-injury
हत्वा छित्त्वा च भित्त्वा च केचिदेकान्तशीलिन: । कोई सब छोड़कर चुपचाप भगवानके ध्यानमें लगे रहते हैं और कुछ लोग मार-काट मचाकर शत्रुओंकी सेनाको विदीर्ण करके राज्य पानेके अनन्तर प्रजापालनरूपी धर्मकी प्रशंसा करते हैं तथा दूसरे लोग एकान्तमें रहकर आत्मचिन्तन करना अच्छा समझते हैं
hatvā chittvā ca bhittvā ca kecid ekāntaśīlinaḥ |
แม้ได้ฆ่า ฟัน และทำลายกองทัพศัตรูจนแตกพ่ายแล้ว ชายบางคน—ผู้เอนเอียงสู่ความสงัด—ก็ยังเลือกหนทางแห่งการวางมือและถอยห่างจากโลกีย์กิจ. บางคนเมื่อก่อการสังหารและฉีกทำลายกองทัพฝ่ายตรงข้ามเพื่อให้ได้มาซึ่งราชอาณาจักรแล้ว ก็ยกย่องธรรมแห่งการอภิบาลราษฎรว่าเป็นหน้าที่สูงสุด; ขณะที่บางคนเห็นว่าการอยู่ลำพังและใคร่ครวญอาตมันภายในเป็นสิ่งประเสริฐกว่า.
देवस्थान उवाच
Educational Q&A
The verse juxtaposes divergent life-paths—violent conquest followed by the duties of kingship, versus withdrawal into solitude and inner contemplation—suggesting that people praise and pursue different forms of dharma according to temperament and chosen aim.
Devsthāna describes how some seek power through war and then justify themselves by praising the dharma of ruling and protecting the people, while others turn away from public life and prefer solitary devotion or self-reflection.