Shloka 47
Brahmacarya-Upāya: Jñāna, Śauca, and the Mind’s Role in Desire (शान्ति पर्व, अध्याय २०७)
(तप: स्वरूपो महादेव: कृष्णो देवकिनन्दन: । तस्य प्रसादाद् दुःखस्य नाशं प्राप्स्यसि मानद ।।
tapaḥ-svarūpo mahādevaḥ kṛṣṇo devakīnandanaḥ | tasya prasādād duḥkhasya nāśaṃ prāpsyasi mānada || ekaḥ kartā sa kṛṣṇaś ca jñānināṃ paramā gatiḥ ||
ภีษมะกล่าวว่า—ข้าแต่พระราชาผู้ให้เกียรติแก่ชนทั้งปวง ศรีกฤษณะโอรสแห่งเทวกี ผู้เป็นรูปแห่งตบะและเป็นพระเป็นเจ้าสูงสุด ด้วยพระกรุณาของพระองค์ ความโศกของท่านจักพินาศสิ้น พระองค์เท่านั้นคือผู้กระทำที่แท้จริง และพระกฤษณะนั้นคือจุดหมายสูงสุดของบัณฑิตผู้รู้ (แล้วภีษมะก็ยกเป็นคำสอนที่ตนรับฟังมา ระลึกถึงเรื่องที่นารทเคยสรรเสริญพระผู้เป็นเจ้า และได้รับคำชี้ว่าเหล่าฤๅษีผู้บริสุทธิ์ไร้อหังการ ผู้เห็นพระองค์อยู่เนืองนิตย์ ควรเข้าไปไต่ถาม—จึงชักนำยุธิษฐิระให้เข้าพึ่งศรีกฤษณะ ผู้เป็นเหตุแห่งเหตุทั้งปวงและเป็นผู้ประทานโมกษะ)
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches that Kṛṣṇa is not merely a helper but the supreme reality: the very embodiment of tapas, the sole true agent, and the highest destination of the wise. Relief from suffering is presented as arising primarily through divine grace (prasāda) obtained by taking refuge in Him.
In the immediate verse, Bhishma addresses Yudhiṣṭhira, assuring him that Kṛṣṇa’s grace will end his sorrow and declaring Kṛṣṇa the supreme goal. In the surrounding passage, Bhishma supports this claim by recalling a tradition involving Nārada’s encounter with the Lord and the instruction to seek the company of pure sages—culminating in an exhortation to approach and rely upon Kṛṣṇa.