Shloka 16

Śānti-parva 206: Guṇa-hetu Moha, Kāma-krodha Chain, Indriya-utpatti, and Nirodha

Devanagari script

ऋचो यजूंषि सामानि शरीराणि व्यपश्रिता: । जिद्लााग्रेषु प्रवर्तन्ते यत्नसाध्या विनाशिन:,ऋग्वेद, यजुर्वेद और सामवेद--ये अध्ययनकालमें शरीरके आश्रित रहते हैं और जिह्वाके अग्रभागपर प्रकट होते हैं; इसीलिये वे यत्नसाध्य और विनाशशील हैं अर्थात्‌ इनका लुप्त होना स्वाभाविक है

Translation

ฤก ยชุส และสามัน—มนต์พระเวทเหล่านี้ ในกาลศึกษาอาศัยกาย และปรากฏที่ปลายลิ้นเป็นถ้อยคำ; เพราะฉะนั้นจึงเป็นสิ่งที่ต้องอาศัยความเพียรจึงได้มา และเป็นของเสื่อมสลาย—กล่าวคือการเลือนหายเป็นธรรมดา

Word by Word

ऋचःṚk-verses

यजूंषिYajus-formulas

सामानिSāman-chants

शरीराणिin bodies

व्यपश्रिताःhaving taken refuge (dependent)

जिह्वा-अग्रेषुon the tips/fronts of the tongue

प्रवर्तन्तेarise/come forth, are uttered

यत्न-साध्याःattainable/produced by effort

विनाशिनःperishable, liable to destruction

Speaker

भीष्म उवाच

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes