Shloka 18

जापक–इक्ष्वाकु–सत्यविवादः

The Jāpaka, Ikṣvāku, and the Dispute on Truth and Merit

Devanagari script

उज्छवृत्तिर्गुहस्थो यः स्वधर्माचरणे रत: । त्यक्तकामसुखारम्भ: स्वर्गस्तस्य न दुर्लभ:,जो गृहस्थ ब्राह्मण अपने धर्मके आचरणमें तत्पर हो उज्छवृत्तिसे (खेत या बाजारमें बिखरे हुए अनाजके एक-एक दानेको बीनकर) जीविका चलाता है तथा काम-सुखका परित्याग कर देता है, उसके लिये स्वर्ग कोई दुर्लभ वस्तु नहीं है

Transliteration

ujchavṛttir guhāstho yaḥ svadharmācaraṇe rataḥ | tyaktakāmasukhārambhaḥ svargas tasya na durlabhaḥ ||

Translation

ภรทวาชกล่าวว่า—คฤหัสถ์ผู้ดำรงชีพด้วยอุญฉวฤตติ (เก็บรวบรวมเมล็ดพืชที่ตกหล่นเหลือไว้) ผู้ขยันในจริยาวัตรแห่งสวธรรม และผู้ละการริเริ่มทั้งหลายที่ขับเคลื่อนด้วยสุขแห่งกาม—สำหรับผู้นั้น สวรรค์หาใช่สิ่งได้ยากไม่.

Word by Word

उच्छवृत्तिःone whose livelihood is by gleaning (scattered grains)

गृहस्थःhouseholder

यःwho

स्वधर्माचरणेin the practice of one’s own duty

रतःengaged, devoted

त्यक्तकामसुखारम्भःhaving abandoned undertakings for sensual pleasure

स्वर्गःheaven

तस्यfor him / of him

नnot

दुर्लभःhard to obtain

Speaker

भरद्वाज उवाच

Characters & Entities

Bharadvāja

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes