Shloka 4
Jāpakānāṃ Gatiḥ — The Destinies of Japa-Practitioners (Śānti Parva 12.190)
सत्यं दानमथाद्रोह आनृशंस्यं त्रपा घृणा । तपश्न दृश्यते यत्र स ब्राह्मण इति स्मृतः,जिसमें सत्य, दान, द्रोह न करनेका भाव, क्रूरताका अभाव, लज्जा, दया और तप-ये सदगुण देखे जाते हैं, वह ब्राह्मण माना गया है
satyaṃ dānam athādroha ānṛśaṃsyaṃ trapā ghṛṇā | tapaś ca dṛśyate yatra sa brāhmaṇa iti smṛtaḥ ||
ภรทวาชะกล่าวว่า—ผู้ใดมีความสัตย์ ความเอื้อเฟื้อทาน ไม่ประทุษร้าย ความเมตตาอ่อนโยน (ปราศจากความโหดร้าย) ความละอาย ความกรุณา และตบะปรากฏอยู่ ผู้นั้นแลถูกจดจำว่าเป็นพราหมณ์
भरद्वाज उवाच
Educational Q&A
Brahminhood is defined by observable ethical qualities—truth, generosity, non-harm, kindness, modesty, compassion, and disciplined austerity—rather than merely by birth or external markers.
In the Śānti Parva’s dharma-discourse, Bharadvāja states a normative criterion for identifying a brāhmaṇa: the presence of specific virtues in a person’s conduct and character.