Shloka 20
Varṇa-lakṣaṇa and Ātma-saṃyama (Marks of Social Conduct and Self-Restraint) | वर्णलक्षणम् एवं आत्मसंयमः
अलमन्यैरुपालम्भै: कीर्तितिश्न व्यतिक्रमै: । पेशलं चानुरूपं च कर्तव्यं हितमात्मन:,दूसरोंको उलाहना देने तथा लोगोंके अन्यान्य अपराधोंकी चर्चा करनेसे कोई प्रयोजन नहीं है। जो काम सुन्दर, अनुकूल और अपने लिये हितकर जान पड़े, वही कर्म करना चाहिये
alam anyair upālambhaiḥ kīrtitiśna vyatikramaiḥ | peśalaṃ cānurūpaṃ ca kartavyaṃ hitam ātmanaḥ ||
ภีษมะกล่าวว่า—“การตำหนิผู้อื่นและการเที่ยวกล่าวขานความผิดนานาประการของผู้คน หาใช่สิ่งมีประโยชน์ไม่ ควรกระทำแต่การงานที่งดงาม เหมาะสมกับฐานะของตน และตนรู้ว่าเป็นคุณแก่ตนเอง”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Do not waste energy on blaming others or cataloguing their faults; instead, focus on performing actions that are refined, appropriate to one’s station, and truly beneficial—ethical self-governance over moral gossip.
In the Shanti Parva’s instruction section, Bhishma continues advising Yudhishthira on dharma and proper conduct after the war, emphasizing restraint in speech and a practical focus on one’s own righteous action.