Shloka 26
भृगु–भरद्वाजसंवादः: वर्णभेदस्य कर्माधारितव्याख्या
Bhrigu–Bharadvaja Dialogue: A Karma-Based Account of Varṇa
न तृप्ति: प्रियलाभे<स्ति तृष्णा नाद्धि: प्रशाम्यति । सम्प्रज्वलति सा भूय: समिद्धिरिव पावक:,'प्रिय वस्तुओंका लाभ होनेसे कभी तृप्ति नहीं होती। बढ़ती हुई तृष्णा जलसे नहीं बुझती। ईंधन पाकर जलनेवाली आगके समान वह और भी प्रज्वलित होती जाती है
na tṛptiḥ priyalābhe 'sti tṛṣṇā nāddhiḥ praśāmyati | samprajvalati sā bhūyaḥ samiddhir iva pāvakaḥ ||
ภีษมะกล่าวว่า “มนุษย์หาได้อิ่มใจด้วยการได้สิ่งอันเป็นที่รักไม่; ตัณหามิได้สงบลงด้วยสิ่งที่ได้มา ตรงกันข้ามมันยิ่งลุกโชนซ้ำแล้วซ้ำเล่า—ดุจไฟที่ยิ่งทวีเปลวเมื่อได้รับเชื้อเพลิง.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Desire is intrinsically self-amplifying: obtaining beloved objects does not produce lasting contentment; it strengthens craving, just as fuel makes fire blaze more.
In the Śānti Parva’s instruction on right conduct and inner discipline, Bhīṣma teaches Yudhiṣṭhira by using a vivid simile—fire and fuel—to warn that indulgence does not end longing but intensifies it.