Shloka 21
प्रजाविसर्ग-तत्त्वनिर्णयः | Cosmogony of Elemental Emergence
Bharadvāja–Bhṛgu Dialogue
कृतानां फलमप्राप्तं कर्मणां कर्मसंज्ञितम् । क्षेत्रापणगृहासक्तं मृत्युरादाय गच्छति,मनुष्य अपने खेत, दूकान और घरमें ही फँसा रहता है, उसके किये हुए उन कर्मोंका फल मिलने भी नहीं पाता, उसके पहले ही उस कर्मासक्त मनुष्यको मृत्यु उठा ले जाती है
kṛtānāṃ phalam aprāptaṃ karmaṇāṃ karmasaṃjñitam | kṣetrāpaṇagṛhāsaktaṃ mṛtyur ādāya gacchati ||
ภีษมะกล่าวว่า—ผลแห่งกรรมที่ทำแล้วมักยังมิทันได้รับ; เมื่อมนุษย์ยังหมกมุ่นอยู่กับสิ่งที่ตนเรียกว่า “งาน”—ยึดติดกับนา ร้านค้า และเรือน—มฤตยูย่อมมาฉุดพาเขาไปเสียก่อน.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Worldly projects and possessions can keep one absorbed, yet death may arrive before any ‘fruit’ is enjoyed; therefore one should reduce attachment, act with dharma, and prioritize what remains meaningful beyond uncertain lifespan.
In the Śānti Parva instruction, Bhīṣma continues advising Yudhiṣṭhira on right living: he depicts an ordinary person bound to farm, trade, and household concerns, and personified Death abruptly taking him away before his efforts yield results.