Shloka 21
अव्यक्त-मानस-सृष्टिवादः
Doctrine of Creation from the Unmanifest ‘Mānasa’
इस समय तुम सुखसे दुःखमें आ पड़े हो। अब फिर तुम्हें सुखकी प्राप्ति होगी। यहाँ किसी भी प्राणीको न तो सदा सुख ही प्राप्त होता है और न सदा दुःख ही ।। शरीरमेवायतनं सुखस्य दुःखस्य चाप्यायतनं शरीरम् | यद्यच्छरीरेण करोति कर्म तेनैव देही समुपाश्षुते तत्,यह शरीर ही सुखका आधार है और यही दुःखका भी आधार है। देहाभिमानी पुरुष शरीरसे जो-जो कर्म करता है, उसीके अनुसार वह सुख एवं दुःखरूप फल भोगता है
idānīṁ tvaṁ sukhād duḥkham āpannaḥ | punaś ca te sukha-prāptir bhaviṣyati | iha hi kasyacid api prāṇinaḥ na sadā sukham eva prāpyate na ca sadā duḥkham eva || śarīram evāyatanaṁ sukhasya duḥkhasya cāpy āyatanaṁ śarīram | yad yac charīreṇa karoti karma tenaiva dehī samupāśnute tat ||
บัดนี้เจ้าตกจากความสบายสู่ความทุกข์; แต่แล้วความสุขจักกลับมาหาเจ้าอีก ในโลกนี้ไม่มีสัตว์ใดได้แต่สุขชั่วกาลนาน และไม่มีผู้ใดได้แต่ทุกข์ชั่วกาลนาน กายนี้เองเป็นที่ตั้งแห่งสุข และกายนี้เองเป็นที่ตั้งแห่งทุกข์ การกระทำใดที่บุคคลผู้ยึดมั่นในกายกระทำผ่านกาย ผลแห่งการกระทำนั้นแลที่ผู้มีร่างกายจักต้องเสวยภายหลังเป็นสุขหรือทุกข์
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
Happiness and suffering are not permanent; both arise in embodied life. The body is the locus where pleasure and pain are felt, and one experiences results in accordance with actions performed through the body—so one should remain steady, act responsibly, and not be overwhelmed by changing fortunes.
A Brahmin speaker consoles and instructs the listener who has recently fallen into distress. He frames the situation within a moral-psychological teaching: worldly conditions alternate, and the embodied person undergoes pleasure and pain as consequences of bodily actions (karma).