Shloka 216
Prajñā as Pratiṣṭhā — Indra–Kāśyapa Saṃvāda (Śānti-parva 12.173)
न दातुमहसि त्वं नो भक्षणायास्य किल्विषम् | महाराज! उन निशाचरोंने राक्षसराजसे कहा--'प्रभो! इस नराधमका मांस दस्युओंको दे दिया जाय, आप हमें इसका पाप खानेके लिये न दें” इस प्रकार समस्त राक्षसोंने राक्षसराजके चरणोंमें मस्तक रखकर प्रार्थना की
na dātum arhasi tvaṃ no bhakṣaṇāyāsya kilviṣam | mahārāja! te niśācarā rākṣasarājāya ūcuḥ—“prabho! asya narādhamasya māṃsaṃ dasyubhyo dīyatām; asmān asya pāpaṃ bhakṣaṇāya mā dāḥ” iti | evaṃ sarve rākṣasā rākṣasarājasya caraṇeṣu mastakaṃ nidhāya prārthayām āsuḥ |
ภีษมะกล่าวว่า “ข้าแต่มหาราช! ครั้นแล้วเหล่าผู้ท่องราตรีนั้นกราบทูลราชาแห่งรากษสว่า ‘ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า ขออย่าให้พวกเราต้องร่วมรับบาปจากการกินเนื้อมนุษย์ชั่วผู้นี้เลย จงมอบเนื้อของมันแก่พวกโจรเถิด ขออย่าประทานความผิดนี้เป็นอาหารแก่พวกเรา’ ดังนี้ รากษสทั้งปวงจึงก้มศีรษะลงแทบพระบาทของราชาแห่งรากษสและวิงวอน
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even those associated with violence recognize moral limits: one should not compel others to incur sin, and wrongdoing cannot be justified merely by appetite or power. Ethical responsibility includes refusing participation in an act perceived as sinful.
The night-roaming Rakshasas petition their king not to assign them the sinful act of eating a vile man; they suggest giving the flesh to bandits instead, and they plead humbly at the king’s feet.