Shloka 4
निर्वेदोपदेशः (Nirveda-Upadeśa) — Maṅki’s Dispassion and the Limits of Wealth-Seeking
भगीरथरयथाक्रान्तदेशान् गड़ानिषेवितान् । ये चरन्ति महामीनास्तांश्व॒ तस्यान्वकल्पयत्,राजा भगीरथके रथसे आक्रान्त हुए जिन भूभागोंमें श्रीगज़ाजी प्रवाहित होती हैं, वहाँ गड़ाजीके जलमें जो बड़े-बड़े मत्स्य विचरते हैं, उन्हींमेंसे कुछ मत्स्योंको लाकर राजधर्माने गौतमके लिये भोजनकी व्यवस्था की
Bhagīratha-ratha-ākrānta-deśān gaṅgā-niṣevitān | ye caranti mahā-mīnāḥ tān ca tasyānvakalpayat ||
ในถิ่นแดนที่ราชาภคีรถะเคยขับรถศึกผ่าน ซึ่งคงคาไหลหลั่งและเป็นที่ชุมนุมของสรรพปลา มีปลายักษ์แหวกว่ายอยู่ เขาจึงคัดเอาปลาบางส่วนมาจัดเป็นเสบียงอาหารถวายแก่โคตมะ เพื่อให้ครบถ้วนตามธรรมแห่งการอุปถัมภ์และการต้อนรับ
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse illustrates rājadharma as practical responsibility: a ruler must ensure proper support and hospitality for worthy persons (here, Gautama), arranging resources ethically and efficiently from what is available in the realm.
Bhīṣma describes how, in regions associated with Bhagīratha and the Gaṅgā, large fish are found; the king procures some of these and makes arrangements so that Gautama has food—an example of dutiful royal provisioning.