Shloka 8
बक-गौतमाख्यानम् / The Baka–Gautama Account
On Gratitude and Friendship Ethics
ततस्तस्योत्तरं वाक््यं स्वरवर्णोपपादितम् । शिक्षया चोपपन्नाय द्रोणशिष्याय भारत,वैशम्पायनजी कहते हैं--भरतनन्दन! जनमेजय! बुद्धिमान् माद्रीपुत्र नकुलकी वह बात कौशलयुक्त तो थी ही, सूक्ष्म तथा विचित्र अर्थसे भी सम्पन्न थी। उसे सुनकर बाणशय्यापर सोये हुए धनुर्वेदके पारड्गत विद्वान् धर्मज्ञ भीष्मने शिक्षाप्राप्त महामनस्वी द्रोणशिष्य नकुलको सुन्दर स्वर एवं वर्णोंसे युक्त वाणीमें इस प्रकार उत्तर देना आरम्भ किया
tatas tasyottaraṃ vākyaṃ svaravarṇopapāditam | śikṣayā copapannāya droṇaśiṣyāya bhārata vaiśampāyana uvāca—bharatanandana janamejaya buddhimān mādrīputro nakulasya sā vāk kauśalayuktā to thā hī sūkṣmā tathā vicitrārthena ca sampannā | tāṃ śrutvā bāṇaśayyāyāṃ śayānaḥ dhanurvedapāragaḥ vidvān dharmajño bhīṣmaḥ śikṣāprāptaṃ mahāmanasvinaṃ droṇaśiṣyaṃ nakulaṃ sundara-svara-varṇayuktayā vāṇyā evam uttaraṃ prārabhata |
ครั้นแล้วก็มีถ้อยคำตอบกลับ อันประกอบด้วยเสียงสูงต่ำและพยางค์ที่ร้อยเรียงอย่างงดงาม เปล่งออกมา โอ ภารตะ! คำตอบนี้กล่าวแก่ศิษย์ของโทรณะ ผู้ได้รับการฝึกในศิกษา—ศาสตร์แห่งการออกเสียงและการเปล่งวาจาให้ถูกต้อง ไวศัมปายนะกล่าวว่า—โอ ผู้เป็นความปีติแห่งวงศ์ภารตะ ชนเมชยะ! วาจาของนกุล โอรสแห่งมาทรี ผู้มีปัญญา นั้นช่างชำนาญยิ่ง ทั้งยังละเอียดลึกซึ้งและอุดมด้วยนัยอันหลากหลาย ครั้นได้ฟังดังนั้น ภีษมะ—ผู้บรรทมบนแท่นศร เป็นผู้เชี่ยวชาญธนุรเวทและรู้ธรรม—ก็เริ่มตอบนกุล ศิษย์โทรณะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ด้วยวาจาที่ประดับด้วยท่วงทำนองไพเราะและเสียงพยางค์อันชัดเจน
वैशम्पायन उवाच