Shloka 7
Virūpākṣa’s Dāna and Gautama’s Burden — the approach of Rājadharma
हिंसाविहार: सततमविशेषगुणागुण: । बह्ललीको5मनस्वी च लुब्धो>त्यर्थ नृशंसकृत्
hiṃsāvihāraḥ satatam aviśeṣa-guṇāguṇaḥ | bahulālīko 'manasvī ca lubdho 'tyarthaṃ nṛśaṃsakṛt ||
ภีษมะกล่าวว่า “ข้าแต่พระราชา ผู้ดำเนินชีวิตอยู่กับความรุนแรงเป็นนิตย์ ไม่รู้แยกคุณกับโทษ ผู้คดโกงยิ่ง ใจไม่มั่นคง และโลภจัด—ผู้นั้นแลเป็นผู้กระทำกรรมอันนฤศংস์ โหดร้ายไร้มนุษยธรรม”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma defines the ethical profile of a cruel person: habitual violence, inability to discern virtue from vice, persistent deceit, lack of mental steadiness, and extreme greed—these traits culminate in ruthless action and moral collapse.
In the Shanti Parva’s instruction to Yudhisthira, Bhishma continues a didactic description of harmful character-types, identifying the inner dispositions that lead a person to commit nṛśaṃsa (pitiless) deeds.