Shloka 23
Adhyāya 164: Gautama as Guest; Kaśyapa’s Satkāra and the Fourfold Arthagati; Journey to Virūpākṣa
त्वया सत्यार्थिना नित्यं विजिता ज्येष्ठसेवनात्,कहते हैं, ये तेरहों दोष शान्ति धारण करनेसे जीत लिये जाते हैं। धृतराष्ट्रके पुत्रोंमें ये सभी दोष मौजूद थे और तुम सत्यको ग्रहण करना चाहते हो; इसलिये तुमने श्रेष्ठ पुरुषोंके सेवनसे इन सबपर विजय प्राप्त कर ली
tvayā satyārthinā nityaṃ vijitā jyeṣṭha-sevanāt | kathayanti—ime trayodaśa doṣāḥ śānti-dhāraṇena jitā bhavanti | dhṛtarāṣṭrasya putreṣu te sarve doṣāḥ santi, tvaṃ ca satyaṃ grahītuṃ icchasi; tasmāt jyeṣṭha-puruṣa-sevanena teṣāṃ sarveṣāṃ doṣāṇāṃ tvayā jayaḥ prāptaḥ ||
ภีษมะกล่าวว่า “เพราะท่านเป็นผู้แสวงหาสัจจะอยู่เสมอ ท่านจึงพิชิตโทษเหล่านั้นได้ด้วยการปรนนิบัติรับใช้ผู้ใหญ่โดยสม่ำเสมอ เขากล่าวกันว่า โทษทั้งสิบสามนี้ย่อมถูกขจัดได้ด้วยการธำรงสันติและความสำรวมตน โทษเหล่านี้ทั้งหมดมีอยู่ในบุตรของธฤตราษฏระ แต่ท่านปรารถนาจะรับสัจจะไว้ ดังนั้นด้วยการอยู่ใกล้และรับใช้ผู้ใหญ่ผู้ประเสริฐ ท่านจึงมีชัยเหนือมันทั้งหมด”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Peaceful restraint (śānti-dhāraṇa) and the disciplined habit of serving and learning from elders (jyeṣṭha-sevā) enable a truth-seeker to overcome deep-seated vices; moral victory is portrayed as a result of humility, guidance, and steady inner calm.
Bhishma, instructing the listener in the Śānti Parva, contrasts the faults found among Dhritarashtra’s sons with the listener’s aspiration for truth, praising the listener for having conquered those faults through sustained peace and reverent service to venerable elders.