Shloka 89
Dama-pradhāna-dharma (Self-restraint as the Root of Dharma) — Śānti-parva 154
इमं क्षितितले त्यक्त्वा बाल॑ रूपसमन्वितम्
imaṃ kṣititale tyaktvā bāla-rūpa-samanvitam | yaḥ sundaraḥ bālakaḥ tumhāre kulakī śobhā baḍhāne-vālā hai | ayaṃ rūpa-yauvanena sampannaḥ tathā svayā kāntyā prakāśitaḥ | mūrkhāḥ! asya putrasya pṛthivyāṃ nikṣepya yūyaṃ kva gamiṣyatha?
ชัมพูกะกล่าวว่า: “พวกเจ้าทิ้งเด็กน้อยผู้งาม—ผู้มีรูปแห่งกุมาร—ลงบนพื้นดิน แล้วคิดจะไปที่ใด? กุมารผู้งดงามนี้จักเพิ่มพูนเกียรติแห่งตระกูลของเจ้า เขาพร้อมด้วยรูปโฉมและวัยหนุ่ม และส่องประกายด้วยรัศมีของตนเอง โอ้พวกเขลา! เมื่อโยนบุตรลงสู่แผ่นดินแล้ว เจ้าจะอ้างที่พึ่งหรือจุดหมายใดได้เล่า?”
जम्बुक उवाच
Educational Q&A
The verse condemns abandoning a helpless child and frames such an act as a grave ethical failure. It emphasizes dharma as protection of the vulnerable and warns that those who commit cruelty cannot claim a righteous destination or refuge.
Jambuka rebukes people who have thrown a radiant, promising boy onto the ground. He highlights the child’s beauty and potential to bring honor to the family, and challenges the perpetrators by asking where they expect to go after committing such a heartless act.