Previous Verse
Next Verse

Shloka 70

Dama-pradhāna-dharma (Self-restraint as the Root of Dharma) — Śānti-parva 154

इत्युक्तास्ते न्यवर्तन्त शोकार्ता: पुत्रवत्सला: | अड्के शिर: समाधाय रुरुदुर्बहुविस्तरम्‌ । तेषां रुदितशब्देन गृश्रो5भ्येत्य वचो5ब्रवीत्‌,सियारके ऐसा कहनेपर वे पुत्रवत्सल बान्धव शोकसे पीड़ित हो लौट पड़े और बालकका मस्तक अपनी गोदमें रखकर जोर-जोरसे रोने लगे। उनके रोनेकी आवाज सुनकर गीध पास आ गया और इस प्रकार बोला

jambuka uvāca |

ity uktās te nyavartanta śokārtāḥ putravatsalāḥ |

aṅke śiraḥ samādhāya rurudur bahuvistaram |

teṣāṁ ruditśabdena gṛdhro 'bhyetya vaco 'bravīt |

ครั้นได้ฟังดังนั้น เหล่าญาติผู้เปี่ยมด้วยความรักต่อบุตร ก็หวนกลับมาด้วยใจระทมทุกข์ วางศีรษะเด็กไว้บนตักแล้วร่ำไห้เสียงดังยืดยาว ครั้นเสียงคร่ำครวญนั้นดังไปถึง หงส์เหยี่ยว—คือแร้ง—ก็บินเข้ามาใกล้และกล่าวถ้อยคำ

इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
उक्ताःhaving been told
उक्ताः:
TypeVerb
Rootवच् (क्त)
FormMasculine, Nominative, Plural
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
न्यवर्तन्तturned back / returned
न्यवर्तन्त:
TypeVerb
Rootवृत् (नि + आ + वृत्)
FormImperfect, Third, Plural, Atmanepada
शोकwith grief
शोक:
Karana
TypeNoun
Rootशोक
FormMasculine, Instrumental, Singular
आर्ताःafflicted
आर्ताः:
TypeAdjective
Rootआर्त
FormMasculine, Nominative, Plural
पुत्रson
पुत्र:
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine
वत्सलाःaffectionate (towards)
वत्सलाः:
TypeAdjective
Rootवत्सल
FormMasculine, Nominative, Plural
अङ्केin the lap
अङ्के:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअङ्क
FormMasculine, Locative, Singular
शिरःhead
शिरः:
Karma
TypeNoun
Rootशिरस्
FormNeuter, Accusative, Singular
समाधायhaving placed
समाधाय:
TypeVerb
Rootधा (सम् + आ + धा)
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada
रुरुदुःthey wept
रुरुदुः:
TypeVerb
Rootरुद्
FormPerfect, Third, Plural, Parasmaipada
बहुmuch
बहु:
TypeAdjective
Rootबहु
FormNeuter
विस्तरम्at length / extensively
विस्तरम्:
Karma
TypeNoun
Rootविस्तर
FormMasculine, Accusative, Singular
तेषाम्of them
तेषाम्:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
रुदितweeping / crying
रुदित:
TypeNoun
Rootरुद् (क्त)
FormNeuter
शब्देनby the sound
शब्देन:
Karana
TypeNoun
Rootशब्द
FormMasculine, Instrumental, Singular
गृध्रःthe vulture
गृध्रः:
Karta
TypeNoun
Rootगृध्र
FormMasculine, Nominative, Singular
अभ्येत्यhaving come near
अभ्येत्य:
TypeVerb
Rootइ (अभि + इ)
FormAbsolutive (Gerund)
वचःwords / speech
वचः:
Karma
TypeNoun
Rootवचस्
FormNeuter, Accusative, Singular
अब्रवीत्said / spoke
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू
FormImperfect, Third, Singular, Parasmaipada

जम्बुक उवाच

जम्बुक (Jambuka)
गीध/गृध्र (vulture)
पुत्र/बालक (the child/boy)
बान्धव (kinsfolk/relatives)