Previous Verse
Next Verse

Shloka 78

Śaraṇāgata-Atithi-Dharma in the Kapota Narrative (कपोत-आख्यानम्—शरणागतधर्मः)

श्षपच उवाच काम नरा जीवितं संत्यजन्ति न चाभक्ष्ये क्वचित्‌ कुर्वन्ति बुद्धिम्‌ । सर्वान्‌ कामानू प्राप्तुवन्तीह विद्वन्‌ प्रियस्व काम॑ सहित: क्षुधैव,चाण्डालने कहा--विद्वन्‌! अच्छे पुरुष अपने प्राणोंका परित्याग भले ही कर दें, परंतु वे कभी अभक्ष्य-भक्षणका विचार नहीं करते हैं। इसीसे वे अपनी सम्पूर्ण कामनाओंको प्राप्त कर लेते हैं; अत: आप भी भूखके साथ ही--उपवासद्दवारा ही अपनी मन:ःकामनाकी पूर्ति कीजिये

śvapaca uvāca: kāma narā jīvitaṃ saṃtyajanti na cābhakṣye kvacit kurvanti buddhim | sarvān kāmān prāpnuvantīha vidvan priyasva kāma-sahitaḥ kṣudhaiva ||

ศวปจะกล่าวว่า “เพื่อความใคร่ปรารถนา มนุษย์ยอมสละชีวิตได้ แต่ก็ไม่ยอมตั้งใจจะกินของต้องห้ามเลย ด้วยความสำรวมเช่นนั้นเอง เขาจึงบรรลุความมุ่งหมายทั้งปวงในโลกนี้ เพราะฉะนั้น ท่านผู้รู้ จงทำความปรารถนาของท่านให้สำเร็จด้วยการทนความหิว—ด้วยการถืออุโบสถอดอาหาร—อย่าได้พึ่งพาอาหารอันไม่บริสุทธิ์”

श्वपचःthe outcaste (dog-cooker)
श्वपचः:
Karta
TypeNoun
Rootश्वपच
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada
कामम्indeed / surely
कामम्:
TypeIndeclinable
Rootकाम
नराःmen
नराः:
Karta
TypeNoun
Rootनर
FormMasculine, Nominative, Plural
जीवितम्life
जीवितम्:
Karma
TypeNoun
Rootजीवित
FormNeuter, Accusative, Singular
सन्त्यजन्तिabandon / give up
सन्त्यजन्ति:
TypeVerb
Rootत्यज्
FormPresent, 3rd, Plural, Parasmaipada
not
:
TypeIndeclinable
Root
and
:
TypeIndeclinable
Root
अभक्ष्येin what is not to be eaten (forbidden food)
अभक्ष्ये:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootअभक्ष्य
FormNeuter, Locative, Singular
क्वचित्ever / at any time
क्वचित्:
TypeIndeclinable
Rootक्वचित्
कुर्वन्तिmake / entertain (a thought)
कुर्वन्ति:
TypeVerb
Rootकृ
FormPresent, 3rd, Plural, Parasmaipada
बुद्धिम्intention / thought
बुद्धिम्:
Karma
TypeNoun
Rootबुद्धि
FormFeminine, Accusative, Singular
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Accusative, Plural
कामान्desires
कामान्:
Karma
TypeNoun
Rootकाम
FormMasculine, Accusative, Plural
प्राप्तुवन्तिattain
प्राप्तुवन्ति:
TypeVerb
Rootप्राप्
FormPresent, 3rd, Plural, Parasmaipada
इहhere (in this world)
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
विद्वन्O wise one
विद्वन्:
TypeNoun
Rootविद्वस्
FormMasculine, Vocative, Singular
प्रियस्यof what is dear / of the desired (thing)
प्रियस्य:
TypeAdjective
Rootप्रिय
FormNeuter, Genitive, Singular
कामम्desire / wish
कामम्:
Karma
TypeNoun
Rootकाम
FormMasculine, Accusative, Singular
सहितःaccompanied (by)
सहितः:
TypeAdjective
Rootसहित
FormMasculine, Nominative, Singular
क्षुधाwith hunger
क्षुधा:
Karana
TypeNoun
Rootक्षुध्
FormFeminine, Instrumental, Singular
एवonly / indeed
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव

श्षपच उवाच

Ś
Śvapaca (Caṇḍāla speaker)
V
Vidvān (addressed wise person)