Shloka 63

Śaraṇāgata-Atithi-Dharma in the Kapota Narrative (कपोत-आख्यानम्—शरणागतधर्मः)

Devanagari script

येन येन विशेषण कर्मणा येन केनचित्‌ | अभ्युज्जीवेत्‌ साद्यमान: समर्थों धर्ममाचरेत्‌,“जो भूखों मर रहा हो, वह जिस-जिस उपायसे अथवा जिस किसी भी कर्मसे सम्भव हो, अपने जीवनकी रक्षा करे, फिर समर्थ होनेपर वह धर्मका आचरण कर सकता है

Transliteration

yena yena viśeṣeṇa karmaṇā yena kenacit | abhyujjīvet sādyamānaḥ samartho dharmam ācaret ||

Translation

เขากล่าวว่า “เมื่อผู้ใดถูกความหิวผลักไสจนถึงปากเหวแห่งความตาย ผู้นั้นพึงรักษาชีวิตไว้ด้วยวิธีพิเศษใดๆ หรือด้วยการงานใดๆ ที่พอทำได้ ครั้นเมื่อกลับมามีกำลังและความมั่นคงในการดำรงชีพแล้ว จึงค่อยประพฤติธรรม”

Word by Word

येनby which

विशेषेणby a special (means)

कर्मणाby an act/deed

येनby which

केनचित्by some (means) whatsoever

अभ्युज्जीवेत्should sustain/keep oneself alive

साद्यमानःbeing afflicted/being reduced (to misery)

समर्थःcapable/able

धर्मम्dharma/righteous conduct

आचरेत्should practice/observe

Speaker

घपच उवाच

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes