Shloka 56
Śaraṇāgata-Atithi-Dharma in the Kapota Narrative (कपोत-आख्यानम्—शरणागतधर्मः)
Devanagari script
धर्म तवापि विप्रर्षे शुणु यत् ते ब्रवीम्पहम्,“ब्रह्मर्ष! मैं आपके लिये भी जो धर्मकी ही बात बता रहा हूँ, उसे सुनिये। मनीषी पुरुष कहते हैं कि कुत्ता सियारसे भी अधम होता है। कुत्तेके शरीरमें भी उसकी जाँघचका भाग सबसे अधम होता है
Transliteration
dharmaṃ tavāpi viprarṣe śṛṇu yat te bravīmy aham | manīṣiṇaḥ puruṣā vadanti śvā śṛgālād api adhamaḥ | śuno 'pi śarīre tasya jaṅghā-bhāgaḥ sarvādhamo bhavati ||
Translation
โอ้พราหมณ์ฤๅษี จงฟังสิ่งที่ข้ากล่าวแก่ท่าน—นี่ก็เป็นคำสอนแห่งธรรมเพื่อท่านด้วย บัณฑิตกล่าวว่า สุนัขยังต่ำช้ากว่าสุนัขจิ้งจอก; และแม้ในกายสุนัขเอง ส่วนโคนขาก็ถูกนับว่าเลวทรามที่สุด
Word by Word
धर्मम्dharma; righteous duty (as the topic/teaching)
धर्मम्:
Karma
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Accusative, Singular
तवof you; for you
तव:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Genitive, Singular
अपिalso; even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
विप्रर्षेO brahmin-sage
विप्रर्षे:
Sampradana
TypeNoun
Rootविप्रर्षि
FormMasculine, Vocative, Singular
शृणुhear; listen
शृणु:
TypeVerb
Rootश्रु
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
यत्what; that which
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Accusative, Singular
तेto you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Dative, Singular
ब्रवीमिI say; I tell
ब्रवीमि:
TypeVerb
Rootब्रू
FormPresent, First, Singular, Parasmaipada
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
Form—, Nominative, Singular
Speaker
घपच उवाच
Characters & Entities
घ
घपच (Ghapaca)व
विप्रर्षि (brahmin seer)क
कुत्ता (dog)स
सियार (jackal)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes