Shloka 54

Dasyu-maryādā and Buddhi-guided Rāja-nīti (दस्युमर्यादा तथा बुद्धिप्रधान-राजनीति)

Devanagari script

पूजन्युवाच यदि काल: प्रमाणं ते न वैरं कस्यचिद्‌ भवेत्‌ । कस्मात्‌ त्वपचितिं यान्ति बान्धवा बान्धवै्हतै:,पूजनी बोली--राजन्‌! यदि आप कालको ही सब क्रियाओंका कारण मानते हैं, तब तो किसीका किसीके साथ वैर नहीं होना चाहिये; फिर अपने भाई-बन्धुओंके मारे जानेपर उनके सगे-सम्बन्धी बदला क्‍यों लेते हैं?

Transliteration

Brahmadatta uvāca: yadi kālaḥ pramāṇaṃ te na vairaṃ kasyacid bhavet | kasmāt tv apacitiṃ yānti bāndhavā bāndhavair hataiḥ ||

Translation

ปูชนีกล่าวว่า “ข้าแต่พระราชา หากในทัศนะของพระองค์ กาล—เวลา—เท่านั้นเป็นอำนาจชี้ขาดแห่งการกระทำทั้งปวง ก็ไม่ควรมีผู้ใดผูกเวรกับผู้ใด แล้วเหตุใดเล่า เมื่อญาติถูกญาติสังหาร เหล่าญาติสนิทจึงยังแสวงหาการล้างแค้น?”

Word by Word

पूजनीPūjanī (name of the speaker)

उवाचsaid

यदिif

कालःtime/fate

प्रमाणम्the authority/decisive cause (standard)

तेof you/your

नnot

वैरम्enmity

कस्यचित्of anyone

भवेत्would be/should arise

कस्मात्from what cause?/why?

त्वम्you

अपचितिम्retaliation/vengeance (requital)

यान्तिgo/undertake

बान्धवाःkinsmen/relatives

बान्धव-हतैःby those who have slain (their) kinsmen / by kinsmen-slayers

Speaker

ब्रह्मदत्त उवाच

Characters & Entities

Brahmadatta

kāla (Time)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes