Shloka 43
Dasyu-maryādā and Buddhi-guided Rāja-nīti (दस्युमर्यादा तथा बुद्धिप्रधान-राजनीति)
तत्र दाता न हन्तव्य: क्षत्रियेण विशेषतः । प्रकाशं वाप्रकाशं वा बुद्ध्वा दोषबलाबलम्,इन कारणोंसे भी ऐसे व्यक्तिका वध नहीं करना चाहिये जो दाता हो अर्थात् परोपकारी हो, विशेषत: क्षत्रियनरेशको छिपकर या प्रकटरूपमें ऐसे व्यक्तिपर हाथ नहीं उठाना चाहिये। पहले यह विचार कर लेना चाहिये कि उसका दोष हल्का है या भारी। उसके बाद कोई कदम उठाना चाहिये
tatra dātā na hantavyaḥ kṣatriyeṇa viśeṣataḥ | prakāśaṃ vāprakāśaṃ vā buddhvā doṣa-balābalam ||
ฉะนั้น ผู้เป็นทานบดี—ผู้เกื้อกูลผู้อื่น—ไม่พึงถูกฆ่า และข้อห้ามนี้ยิ่งผูกพันกษัตริย์กษัตริยะเป็นพิเศษ ไม่ว่าจะทำต่อหน้า หรือทำลับหลัง พระราชาควรพิจารณาเสียก่อนว่าความผิดนั้นมีกำลังเพียงใด หนักหรือเบา แล้วจึงค่อยดำเนินการ
ब्रह्मदत्त उवाच
Educational Q&A
A ruler must exercise restraint: a known benefactor should not be killed, and any response to wrongdoing must be preceded by careful assessment of the offense’s seriousness and weight, avoiding rash or covert violence.
Brahmadatta is instructing on righteous governance and kṣatriya conduct, emphasizing that even when dealing with faults, a king should first judge the gravity of the offense and should not strike down a person recognized for generosity and public benefit.