Previous Verse
Next Verse

Shloka 187

आपद्धर्मनिर्णयः — विश्वामित्र-श्वपचसंवादः

Apaddharma Determination: Dialogue of Viśvāmitra and the Śvapaca

प्राणप्रदानजं त्वत्तो मयि सौहृदमागतम्‌ । धर्मज्ञोडस्मि गुणज्ञोडस्मि कृतज्ञोडस्मि विशेषत:

Lomaśa uvāca | prāṇapradānajaṃ tvatto mayi sauhṛdam āgatam | dharmajño 'smi guṇajño 'smi kṛtajño 'smi viśeṣataḥ |

โลมศะกล่าวว่า—“เพราะท่านได้ให้ชีวิตแก่ข้า ความสนิทสนมอันอบอุ่นจึงบังเกิดในใจข้าต่อท่าน ข้ารู้จักธรรม รู้คุณค่าของความดี และเหนือสิ่งอื่นใด ข้าสำนึกในพระคุณของท่านอย่างยิ่ง”

प्राणप्रदानजम्born of (your) giving of life
प्राणप्रदानजम्:
Karta
TypeAdjective
Rootप्राणप्रदानज
FormNeuter, Nominative, Singular
त्वत्तःfrom you
त्वत्तः:
Apadana
TypePronoun
Rootत्वद्
Form—, Ablative, Singular
मयिin me
मयि:
Adhikarana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Locative, Singular
सौहृदम्friendliness, goodwill
सौहृदम्:
Karta
TypeNoun
Rootसौहृद
FormNeuter, Nominative, Singular
आगतम्has come/has arisen
आगतम्:
Karta
TypeVerb
Rootआ-गम्
FormNeuter, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
धर्मज्ञःknower of dharma
धर्मज्ञः:
Karta
TypeAdjective
Rootधर्मज्ञ
FormMasculine, Nominative, Singular
अस्मिI am
अस्मि:
Karta
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, 1, Singular, Parasmaipada
गुणज्ञःknower/appreciator of virtues
गुणज्ञः:
Karta
TypeAdjective
Rootगुणज्ञ
FormMasculine, Nominative, Singular
अस्मिI am
अस्मि:
Karta
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, 1, Singular, Parasmaipada
कृतज्ञःgrateful
कृतज्ञः:
Karta
TypeAdjective
Rootकृतज्ञ
FormMasculine, Nominative, Singular
अस्मिI am
अस्मि:
Karta
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, 1, Singular, Parasmaipada
विशेषतःespecially
विशेषतः:
TypeIndeclinable
Rootविशेषतस्

लोमश उवाच

L
Lomaśa

Educational Q&A

The verse elevates kṛtajñatā (gratitude) as an ethical virtue: receiving life-saving help should naturally generate sauhṛda (goodwill) and a commitment to recognize dharma and genuine qualities in others.

Lomaśa addresses someone who has saved his life, stating that this act has produced deep friendship in him and declaring himself a knower of dharma and virtues, and especially grateful to the benefactor.