Shloka 182
आपद्धर्मनिर्णयः — विश्वामित्र-श्वपचसंवादः
Apaddharma Determination: Dialogue of Viśvāmitra and the Śvapaca
Devanagari script
आपदो नोपपद्चन्ते पुरुषाणां स्वदोषजा: । 'जो आत्मरक्षामें तत्पर हैं और भलीभाँति परीक्षापूर्वक निर्णय करके काम करते हैं, ऐसे पुरुषोंको अपने ही दोषसे उत्पन्न होनेवाली आपत्तियाँ नहीं प्राप्त होती हैं ।। शत्रून् सम्यग् विजानन्ति दुर्बला ये बलीयस:
Translation
ภัยพิบัติที่เกิดจากความบกพร่องของตน ย่อมไม่มาถึงบุรุษผู้มุ่งมั่นในการคุ้มครองตน และกระทำการหลังไตร่ตรองตรวจสอบแล้วโดยรอบคอบ เขาทั้งหลายแม้อ่อนกำลัง ก็รู้ชัดถึงศัตรูผู้มีกำลังยิ่งกว่า
Word by Word
आपदःcalamities, misfortunes
आपदः:
Karta
TypeNoun
Rootआपद्
FormFeminine, Nominative, Plural
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
उपपद्यन्तेbefall, occur (to)
उपपद्यन्ते:
TypeVerb
Rootउपपद्
FormPresent, Third, Plural, Atmanepada
पुरुषाणाम्of men, of persons
पुरुषाणाम्:
TypeNoun
Rootपुरुष
FormMasculine, Genitive, Plural
स्वदोषजाःborn of one’s own fault
स्वदोषजाः:
TypeAdjective
Rootस्वदोषज
FormFeminine, Nominative, Plural
शत्रून्enemies
शत्रून्:
Karma
TypeNoun
Rootशत्रु
FormMasculine, Accusative, Plural
सम्यक्properly, correctly
सम्यक्:
TypeIndeclinable
Rootसम्यक्
विजानन्तिknow, recognize
विजानन्ति:
TypeVerb
Rootवि-ज्ञा
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
दुर्बलाःweak (persons)
दुर्बलाः:
Karta
TypeAdjective
Rootदुर्बल
FormMasculine, Nominative, Plural
येwho
ये:
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Plural
बलीयसःstronger (ones)
बलीयसः:
TypeAdjective
Rootबलिन् (बलीयस्-)
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes