Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

Sandhi–Vigraha in Āpada: The Mouse and the Cat (सन्धिविग्रहापदि—मूषकमार्जारसंवादः)

न भयं तस्य भूतेभ्य: सर्वेभ्यश्षैव भारत । नासतो विद्यते राजन्‌ स हारण्येषु गोपति:,भारत! उसे सम्पूर्ण भूतोंसे भी भय नहीं होता। राजन! किसी दुष्टात्मासे भी उसको डर नहीं लगता। वह तो वनका अधिपति हो जाता है

na bhayaṁ tasya bhūtebhyaḥ sarvebhyaś caiva bhārata | nāsato vidyate rājan sa hāraṇyeṣu gopatiḥ ||

โอ ภารตะ เขาย่อมไม่หวาดกลัวต่อสรรพสัตว์ทั้งปวงเลย โอ พระราชา เขาไม่ครั่นคร้ามแม้ต่อคนพาลทุจริต และแท้จริงแล้วเขาย่อมเป็นดุจเจ้าเหนือหมู่ชนผู้พำนักในป่า—ประหนึ่งโคปติในพงไพร

nanot
na:
TypeIndeclinable
Rootna
bhayamfear
bhayam:
Karta
TypeNoun
Rootbhaya
Formneuter, nominative, singular
tasyaof him / for him
tasya:
Sampradana
TypePronoun
Roottad
Formmasculine/neuter, genitive, singular
bhūtebhyaḥfrom beings
bhūtebhyaḥ:
Apadana
TypeNoun
Rootbhūta
Formneuter, ablative, plural
sarvebhyaḥfrom all
sarvebhyaḥ:
Apadana
TypeAdjective
Rootsarva
Formneuter, ablative, plural
evaindeed / just
eva:
TypeIndeclinable
Rooteva
bhārataO Bharata
bhārata:
TypeNoun
Rootbhārata
Formmasculine, vocative, singular
nanot
na:
TypeIndeclinable
Rootna
asataḥfrom the wicked / from the unreal (i.e., evil person)
asataḥ:
Apadana
TypeAdjective
Rootasat
Formmasculine/neuter, ablative, singular
vidyateis found / exists
vidyate:
TypeVerb
Root√vid (vindate/vidyate)
Formpresent, third, singular, ātmanepada
rājanO king
rājan:
TypeNoun
Rootrājan
Formmasculine, vocative, singular
saḥhe
saḥ:
Karta
TypePronoun
Roottad
Formmasculine, nominative, singular
āraṇyeṣuin forests
āraṇyeṣu:
Adhikarana
TypeNoun
Rootāraṇya
Formneuter, locative, plural
gopatiḥlord of cattle / herdsman-chief
gopatiḥ:
Karta
TypeNoun
Rootgo-pati
Formmasculine, nominative, singular
bhārataO Bharata
bhārata:
TypeNoun
Rootbhārata
Formmasculine, vocative, singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
B
Bhārata (Yudhiṣṭhira)
R
rājan (the King, Yudhiṣṭhira)
B
bhūtāni (all beings/creatures)
A
araṇya (forest)