Next Verse

Shloka 1

आशा-कृशता उपाख्यानम्

The Episode on the Emaciation Caused by Hope

भीकम (2 अमान पजञ्चविशर्त्याधिकशततमो< ध्याय: युधिष्ठिरका आशाविषयक प्रश्न--उत्तरमें राजा सुमित्र और ऋषभ नामक ऋषिके इतिहासका आरम्भ, उसमें राजा सुमित्रका एक मृगके पीछे दौड़ना युधिछिर उवाच शीलं प्रधानं पुरुषे कथितं ते पितामह । कथं त्वाशा समुत्पन्ना या चाशा तद्‌ वदस्व मे,युधिष्ठिरने पूछा--पितामह! आपने पुरुषमें शीलको ही प्रधान बताया है। अब मैं यह जानना चाहता हूँ कि आशाकी उत्पत्ति कैसे हुई? आशा क्‍या है? यह भी मुझे बताइये

yudhiṣṭhira uvāca |

śīlaṁ pradhānaṁ puruṣe kathitaṁ te pitāmaha |

kathaṁ tv āśā samutpannā yā cāśā tad vadasva me ||

ยุธิษฐิระกล่าวว่า—“โอ้ปิตามหะ! ท่านได้ประกาศแล้วว่า ‘ศีละ’ คือความประพฤติดี เป็นคุณอันประธานในมนุษย์ บัดนี้ขอท่านจงบอกแก่ข้าพเจ้าเถิดว่า ‘อาศา’ คือความหวังนั้น เกิดขึ้นได้อย่างไร? และแท้จริงแล้วความหวังคือสิ่งใด? โปรดอธิบายแก่ข้าพเจ้า”

युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
शीलम्conduct/character
शीलम्:
Karma
TypeNoun
Rootशील
FormNeuter, Accusative, Singular
प्रधानम्chief, foremost
प्रधानम्:
TypeAdjective
Rootप्रधान
FormNeuter, Accusative, Singular
पुरुषेin a man/person
पुरुषे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपुरुष
FormMasculine, Locative, Singular
कथितम्told/declared
कथितम्:
TypeVerb
Rootकथ्
FormPast Passive Participle (क्त), Neuter, Accusative, Singular
तेto you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormMasculine/Neuter, Dative, Singular
पितामहO grandsire
पितामह:
TypeNoun
Rootपितामह
FormMasculine, Vocative, Singular
कथम्how?
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
आशाhope/desire/expectation
आशा:
Karta
TypeNoun
Rootआशा
FormFeminine, Nominative, Singular
समुत्पन्नाarisen, originated
समुत्पन्ना:
TypeVerb
Rootसम्-उत्-पद्
FormPast Active Participle (क्तवतु/क्त), Feminine, Nominative, Singular
याwhich
या:
TypePronoun
Rootयद्
FormFeminine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
आशाhope
आशा:
TypeNoun
Rootआशा
FormFeminine, Nominative, Singular
तत्that (i.e., its nature)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
वदस्वtell (me)
वदस्व:
TypeVerb
Rootवद्
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
मेto me
मे:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormMasculine/Neuter, Dative, Singular

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
P
Pitāmaha (Bhīṣma)